Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Viêm phổi là bệnh hô hấp dễ gặp nhưng lại có biểu hiện rất khác nhau tùy lứa tuổi — từ những triệu chứng mơ hồ ở người lớn đến dấu hiệu “khác lạ” ở trẻ sơ sinh. Trong bài viết này, mình sẽ cùng bạn đi qua từng nhóm tuổi: triệu chứng chung, biểu hiện ở người lớn và khi nào gọi là viêm phổi nặng, rồi chi tiết ở trẻ em: sơ sinh, 1 tuổi, 2 tuổi, 6 tuổi và 8 tuổi. Hiểu rõ dấu hiệu theo độ tuổi giúp phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Cùng đọc để bạn có thể nhận biết và chăm sóc người thân tốt hơn nhé.
Triệu Chứng Viêm Phổi
Viêm phổi thường bắt đầu bằng ho, có thể ho khan rồi chuyển thành ho có đờm, đôi khi đờm xanh, vàng hoặc rỉ sắt. Người bệnh thường sốt cao, rét run, vã mồ hôi và thấy mệt mỏi. Cơn ho có thể dữ dội và kéo dài khi bệnh nặng.
Triệu chứng khác gồm khó thở, thở nhanh liên tục, đau tức ngực đặc biệt khi hít sâu hoặc ho, và tiếng rít khò khè ở một vài người. Một số bệnh nhân còn buồn nôn, nôn ói hoặc tim đập nhanh. Khi các phế nang đầy dịch, ho đờm càng rõ hơn.
Triệu chứng nặng cần đi khám ngay gồm khó thở nhiều, thở rất nhanh, sốt cao trên 38.5–39°C kèm ớn lạnh, ho ra máu, đau ngực dữ dội và suy yếu nhiều. Nếu thấy những dấu hiệu này hoặc ho kéo dài không giảm, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
Triệu Chứng Viêm Phổi Ở Người Lớn
Ho là triệu chứng xuất hiện sớm nhất của viêm phổi ở người lớn; có thể ho khan hoặc ho có đờm, đờm thường xanh, vàng hoặc rỉ sắt. Ho có thể thành cơn, kèm đau ngực khi hít sâu hoặc khi ho, khiến người bệnh thấy khó chịu và mệt mỏi hơn.
Thường kèm theo sốt cao (có thể trên 38,5–39°C), rét run và vã mồ hôi. Bệnh nhân dễ bị hụt hơi, thở nhanh, thở gấp; nếu phổi bị tổn thương nặng có thể thấy môi, móng tay tái xanh do thiếu oxy. Mệt mỏi, buồn nôn và chán ăn cũng hay gặp.
Người lớn tuổi hoặc người có hệ miễn dịch yếu có thể bị lú lẫn, mất định hướng hoặc chóng mặt do thiếu oxy. Nếu xuất hiện sốt rất cao, khó thở dữ dội, nôn ói liên tục hoặc co giật, cần đưa người bệnh đi cấp cứu ngay. Viêm phổi do hít phải thường nặng và cần điều trị kịp thời.
Dấu Hiệu Viêm Phổi Nặng Ở Người Lớn
Viêm phổi nặng ở người lớn thường biểu hiện rõ bằng khó thở, thở nhanh, sốt cao kèm ớn lạnh và ho kéo dài. Ho có thể có đờm đặc hoặc lẫn máu, đau ngực khi thở sâu, mệt mỏi và yếu sức, nhịp tim nhanh; nhiều trường hợp còn bị lú lẫn hoặc giảm tỉnh táo.
Ở người cao tuổi các triệu chứng có thể khác: khó thở và nhịp thở tăng nhanh, đau ngực, móng tay, môi hay mặt tái xanh do thiếu oxy. Ho ra đờm vàng hoặc xanh nặng, có thể kèm nôn, chán ăn, mệt mỏi nhiều. Khám phổi nghe thấy ran nổ, ran ẩm; có dấu hiệu đông đặc như gõ đục, rung thanh tăng.
Khi bệnh nặng người bệnh thở rất gấp, dùng cơ phụ hô hấp, nhịp thở trên 25–30 lần/phút là cảnh báo. Một số có ban xuất huyết trên da, lưỡi bẩn, hơi thở hôi. Nếu thấy những dấu hiệu này cần đi khám ngay vì có thể cần nhập viện, oxy và kháng sinh kịp thời.
Triệu Chứng Viêm Phổi Ở Trẻ Em
Viêm phổi ở trẻ thường biểu hiện bằng ho từ nhẹ đến rất nặng, có khi ho khan, có khi ho ra đờm nhầy. Trẻ có thể sốt nhẹ, đau họng, chảy mũi và hay hắt hơi. Một số ca do virus thường có sốt nhẹ, rét run hoặc ớn lạnh kèm theo.
Biểu hiện hô hấp quan trọng là thở nhanh, thở rít hoặc thở khò khè, đôi khi thấy lõm ngực khi hít vào. Trẻ sơ sinh có thể thở yếu, bú kém, mệt mỏi, lờ đờ; một vài bé thậm chí có thân nhiệt thấp thay vì sốt. Ho ra đờm ướt thường gặp.
Cần nhập viện ngay nếu trẻ thở rất nhanh, khó thở rõ, tím tái quanh môi hay đầu ngón tay, sốt cao trên 39°C, co giật hoặc bỏ bú, lừ đừ không tỉnh táo. Khi thấy dấu hiệu này hoặc lo lắng, tốt nhất đưa bé đi khám để được đánh giá và điều trị kịp thời.
Triệu Chứng Viêm Phổi Ở Trẻ Sơ Sinh
Trẻ sơ sinh bị viêm phổi thường có những biểu hiện ban đầu như ho ra đờm, ho kéo dài và sốt nhẹ; một số bé có thể hạ thân nhiệt thay vì sốt. Bé hay mệt, ít chơi, thở khò khè và có thể kèm viêm long đường hô hấp khiến đờm ướt xuất hiện.
Dấu hiệu hô hấp rõ ràng bao gồm thở nhanh — ở trẻ sơ sinh khi nhịp thở trên 60 lần/phút khi bé nằm yên — cùng cánh mũi phập phồng và dấu co lõm ngực. Bạn có thể thấy bé thở không đều, có tiếng khò khè hoặc thở rên, thậm chí da hơi tái hoặc môi chuyển màu.
Ngoài ra, viêm phổi thường khiến trẻ bú kém hoặc bỏ bú, quấy khóc nhiều, trớ và mệt bất thường. Khi thấy những dấu hiệu trên, đặc biệt thở rất nhanh, khó thở rõ rệt, tím tái hay bỏ bú liên tục, nên đưa bé đi khám ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Triệu Chứng Viêm Phổi Ở Trẻ 1 Tuổi
Ở trẻ 1 tuổi, viêm phổi thường bắt đầu bằng sốt cao, có khi lên tới 39–40,5°C, kèm ho nhiều và có đờm (đờm xanh hoặc vàng). Trẻ có thể thở nhanh, thở khò khè hoặc thở bằng miệng; tiếng thở rít và co lõm ngực khi hít vào là những dấu hiệu hô hấp rõ rệt cần lưu ý.
Ngoài triệu chứng về đường hô hấp, bé thường biếng ăn, từ chối uống sữa, nôn sau khi ho hoặc than đau ngực, đau bụng. Trẻ có thể mệt mỏi, lừ đừ, ngủ nhiều hơn bình thường; môi khô, hơi thở hôi đôi khi xuất hiện. Ở các bé rất nhỏ (dưới 2 tháng) thỉnh thoảng thấy hạ thân nhiệt thay vì sốt.
Nếu thấy thở nhanh liên tục, co lõm ngực rõ, sốt rất cao, bé bỏ bú hoặc trở nên rất lừ đừ, nên đưa bé đi khám ngay để chẩn đoán và điều trị kịp thời. Viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 2 tháng, có nguy cơ nặng hơn nên cần theo dõi sát và hỏi ý kiến bác sĩ khi xuất hiện các triệu chứng trên.
Dấu Hiệu Viêm Phổi Ở Trẻ 2 Tuổi
Ở trẻ 2 tuổi, dấu hiệu viêm phổi thường là khó thở: bé thở rên, nhịp thở nhanh hoặc đầu gật lên xuống theo từng nhịp. Thở nhanh ở trẻ 12–59 tháng là trên 40 lần/phút. Bé có thể ho khan hoặc ho có đờm, hoặc kêu đau ngực.
Bạn cũng có thể thấy da nhợt hoặc tím tái quanh môi và đầu ngón; thở khò khè, mệt nhiều, kém ăn hoặc bỏ bú, ngủ nhiều hơn bình thường. Trẻ thường sốt hoặc rét run, chảy mũi, đau họng; có trường hợp chỉ sốt nhẹ nhưng mệt và thở nhanh.
Nếu thấy lõm ngực khi thở, môi xanh, bé ngừng thở, rất lừ đừ, không chịu bú hoặc khó đánh thức, nên đưa bé tới cơ sở y tế ngay. Viêm phổi ở trẻ nhỏ tiến triển nhanh, tốt nhất là thăm khám sớm để được điều trị kịp thời và tránh biến chứng.
